Brexit süreci kargaşa içinde ancak sterlin yükseliyor. Peki neden?

Brexit süreci kargaşa içinde ancak sterlin yükseliyor. Peki neden? İngiliz siyaseti kargaşa içinde ve Brexit’in sonucu halen belirsizliğini koruyor. Ancak son birkaç hafta içinde sterlin piyasalarda güçlü bir şekilde yükseldi ve şu an avro karşısında 87p civarında işlem görüyor. Yatırımcılar, anlaşmasız Brexit (no-deal) riskini ve neticesinde İngiliz ekonomisine vereceği zararı görmezden geliyor gibi görünmekte ve bir süredir sterlin almaya devam ediyorlar.

Peki neden?

1) Neler yaşandı?

Sterlin’in piyasa değeri arttı ve bunun başlıca sebebi Avam Kamarası’nda yaşananalardı.

Vekillerin çoğunluğunun anlaşmasız Brexit’e karşı olduğu anlaşılır anlaşılmaz, para birimi değer kazanmaya başladı.

İngiliz İsçi Partisi’nin anlaşmasız ayrılışı hükümsüz bırakacak bir önergeyi destekleyeceği duyulduktan sonra, sterlin çarşamba ve perşembe günleri yeni bir ivme kazandı.

Uzun soluklu bakılınca, İngiliz Başbakanı Therasa May’in aralık ayı ortasında ilk Brexit oyunu iptal etmesiyle yaşanan sterlindeki zayıflamaya karşın yaşanan bu yükseliş dikkate değer bir gelişmedir.

Sterlin, o tarihten itibaren USD karsısında $1.25’ten, salı günü $1.30’a yükseldi.

Avro karşısında sterlin, aralık ayında tek para birimine karşı düzenli olarak 90p’nin üzerinde idi ancak perşembe günü 87p altında işlem gördü.

Sterlin, İngiltere’deki 1970’li yıllardan bu yana en düşük seviyedeki işsizliği gösteren güçlü iş verilerinin ardından perşembe günü bir kez daha yükseldi.

Döviz tahminleri oldukça tehlikeli bir oyun olduğu unutulmamalıdır. Her iki ekonomi hakkında da yargılarda bulunulmasını gerektirir- örneğin, avro ve sterlin arasındaki mevcut hareketler, avro ekonomisindeki zayıflık emarelerinden de kaynaklanmaktadır. Burada, Brexit burada tek faktör değil.

Piyasalar, farklı zihniyet ve zaman önceliğiyle döviz ticareti yapan insanlardan oluşmaktadır. Uzun vadeli hamleler genellikle “gerçek para” tarafından yönlendirilir, örneğin, İngiliz varlıklarını alıp satan uzun vadeli yatırımcılar sterlinin yönünü tayin etmesi gibi.

Bununla birlikte, serbest fonlar ve aktif olarak döviz piyasalarında işlem yapan diğerler aktörler gibi, çok daha kısa bir zaman dilimine sahip kısa vadeli yatırımcılar da bir para biriminin hangi yönde hareket edeceği üzerine büyük bahisler koyarak piyasaya yon verebilir.

Bu bahislerin kapsamı ve su anda insanlar tarafından belirlenen parametrelere dayanarak işlem yapan bilgisayar programlarının alım satım işlemlerine hakim olduğu gerçeği, döviz piyasalarını değişken hale getirebilir.

Öyleyse, küçük işletmeler ve tüketiciler için dikkat edilmesi gereken nokta sterlin bazlı anlaşmaların altında yatan esas etmendir.

Sterlin riskine savunmasız durumda olan küçük işletmelere, mümkün olduğunca is anlaşmalarını hedge etmeleri (fiyat değişikliklerine karşı alınan tedbir) tavsiye edildi ve bu, iyi bir tavsiye olmaya devam ediyor.

Peki, bunlara dayanarak, şu an büyük bir sterlin alımı yapmak için iyi bir zaman mı?

Anlaşmasız bir Brexit muhtemel hale gelirse daha iyi bir zaman olacağı kesin, ancak örneğin, ikinci bir referandum söz konusu olursa, sterlin hızla değer kazanacaktır.

İrlanda Global Piyasaları Bankası, müşterilerine bir notunda, “yatırımcıların sterlinin doğasında var olan asli değerin cazibesine kapıldığını” gözlemlendiğini- siyasi risklerin göz önüne alınması gerektiğini söyledi.

2) Neden Böyle Oldu?

Yatırımcılar Brexit için “bardağın yarısı dolu” yaklaşımını tercih ediyorlar. Sterlin Haziran 2016’daki referandumdan bu yana genel olarak zayıflama eğilimindeydi.

Referandumdan önce avro sterlin karsısında 70p’in ortalarında işlem görmekteydi ve son iki yıl boyunca bu değer genellikle 80p’nin altındaydı.

Referandumun ardından isler daha da kötüye gitti ve Brexit hikayesinin ortaya çıkmasıyla birlikte, sterlin, zaman zaman şiddetli bir şekilde, sallantıya girdi.

Fakat trend etkisini yitiriyor.

Bununla birlikte, son birkaç hafta içinde, Avam Kamarası’nın anlaşmasız Brexit’i desteklemediği görüşüne dayanarak piyasalar, en son Brexit belirsizliğinin sonucunu olumlu olarak değerlendirmeyi seçti.

Bu görüş, İngiliz politikasının Brexit’e karşın doğru bir yol izleyememesi durumunda, anlaşmasız çıkışın eldeki tek seçenek olarak kalacağı riskini önemsemiyor.

Ayrıca, 50’nci maddenin uzatılması ve İngiltere’nin 29 Mart’tan sonraki çıkışının ertelenmesinin, tüm AB üye devletlerinin de kabul etmesini gerektirdiği unutulmamalı.

Ve İngiltere siyaseti- çıkış tarihini uzatmak için açık bir neden ile birlikte- geleceğe yönelik doğru bir yol bulamaz ise, bunu yapacak olmaktan pek de hoşnut olmayacaktır.

Fransa’nın maliye bakanı Bruno Le Maire perşembe günü yaptığı açıklamada, İngiltere’nin 50. Maddeyi uzatmak istemesi durumunda Avrupa’nın geri kalanının nedenini anlamak zorunda kaldığını söylemişti.

Şu an için, yatırımcılar anlaşmasız çıkıştan kaçınarak bir yol bulunabileceği kanısında ve kendilerini sterlindeki olası bir iyileşme olasılığına karşı konumlandırıyorlar.

Arka plan, referandumun uzun süredir olağandışı düşüşlerle döviz alım satım işlemlerine yol açmasından kaynaklanan sterlindeki zayıflıktır. Yatırımcılar sterlinin değer kaybedeceği üzerine bahis, piyasa jargonuyla açığa satış (fiyatların düşeceği beklentisiyle yapılan mal veya menkul değer satışı) yaptılar, ancak şu an çoğu bir anlaşma durumunda veya sterlinde yaşanacak herhangi bir tırmanış ihtimaline karşı bu bahislerini azaltıyorlar.

Reuters’in yaptığı açıklamada, birçok önemli uluslararası bankanın vermiş olduğu sterlin satış pozisyonlarının keskin bir şekilde azaldığını gösteren veriler yer aldı- bununla ilgili olağan uluslararası veriler ABD hükümeti kapatması nedeniyle mevcut değil. İktisadi temeller gereği bir para biriminin olması gerektiği değerin neresi olduğuna karar vermek zor olsa da tarihsel standartlara göre sterlin uzun süredir düşük bir seviyedeydi.

2018’de, ortalama döviz sepeti karşısında, sterlin yüzde 7 geriledi. ECB verilerine göre 2010 ve Brexit oyları arasında, avro karşısında ortalama oran 81.7p iken Ağustos 2015’te ise bu oran 70p’nin altına düştü. Yatırım bankası UBS, sterlinin, ABD doları karşısında, yıl sonuna kadar İngiltere ekonomisinin temellerini daha iyi yansıtacak şekilde $1,40’a kadar çıkabileceğini öngörürken, bazı önemli aktörler bu rakamın daha da yüksek olabileceği görüşündeler. Ancak herkes bunun tamamıyla Brexit’in sonucuna bağlı olduğu konusunda hem fikir.

3) Sırada ne var?

Bir sonraki kilit belirleyici, Avam Kamarası’nın Brexit anlaşmasını oylaması ve anlaşmasız çıkışı durdurmaya yönelik tasarlanan kilit önerileri tartışacak ve oylayacak olmasıdır. Anlaşmasız bir çıkıştan ikinci bir referanduma kadar, her şey halen mümkün. Bununla birlikte, İngiltere Parlamentosu’nun hangi yönde gitmek istediği ve AB’nin cevabının ne olacağı konusundaki netliğin ne zaman ortaya çıkacağını hala bilmiyoruz.

Durum öngörülemez bir şekilde kalmaya devam ediyor, spektrumun bir ucundaki anlaşmasız çıkıştan diğer ucundaki ikinci bir referanduma kadar her şey mümkün durumda. Ayrıca, 50’nci Maddedeki bir gecikmenin ani belirsizliği ortadan kaldırabileceğini, ancak ne olacağı konusunda net bir açıklama yapmadan, başka bir termin tarih belirleyebileceğini de unutmamak gerekir.

Tüm bu belirsizlik analistleri tedirgin etmeye devam edecek gibi gözüküyor.

Geçtiğimiz hafta borsacılar sterlin satın almak ve olumsuz bahislerini netliğe kavuşturmak için birer bahane ararken, İngiltere siyaseti ve anlaşmasız çıkışın etkisini yansıtan muhtemel belirsizlik halen devam etmekte. İrlanda Merkez Bankası, küresel piyasaları “İngiltere’nin siyasi geleceğini çevreleyen belirsizlik bulutunun devam ettiği” konusunda uyarıyor ve bununla birlikte sterlin için olumsuz risklere de dikkat çekiyor.

Eğer ki Avam Kamarası oyları anlaşmasız çıkış ihtimallerini uzaklaştırırsa, bu çok önemli bir an olabilir.

Investec de benzer bir görüşe sahip, bu oyların “en acil korkuları ortadan kaldırabileceğini” söyledi.

Müşterilerini, sterlinin su anki güçlü görünümünün abartılmış olduğunu ve tüm bu rahatlamanın, AB’nin herhangi bir muhalefet göstermeden Brexit Anlaşması’na dair uzatmaları ve değişiklikleri kabul edeceği beklentisine dayandırıldığını belirterek uyardı.

Ulster Bank, son hamlelerin, nihayet yapıcı bir karara ulaşılması durumunda, sterlinde daha da yukarı yönlü bir hareketlenmeye neden olacağını belirtiyor.

Bununla birlikte, siyasi belirsizliğin halen önemli riskleri barındırdığı ve devam eden değişkenliğe işaret ettiği belirtildi.

Anlaşmasız bir Brexit durumunda, sterlin kesinlikle ağır bir düşüşe geçecek- UBS, sterlinin avro karşısında pariteye düşebileceğini ve ABD dolarına karşı $1,20 seviyesinin altına gerileyebileceğini belirtti. Sırf uzun süredir düşük olduğu, sterlinin daha da düşmeyeceği anlamına gelmiyor.

Uzun sureli olduğunda döviz dalgalanmalarının ekonomik yansımaları etkili olabilir. Zayıf bir sterlin, İngiltere ihracatına faydalı oldu ancak, Brexit oylamasından bu yana, İrlanda’dan İngiltere’ye olan ihracata da balta vurmuş oldu. Bu yüzden sterlindeki son canlanma İrlandalı ihracatçılara kısa vadeli bir rahatlama getirdi. Ancak tavukları saymak için henüz erken.

***************

Sonuç olarak, son trendlerden öğrendiklerimiz, Brexit’in sorunsuz ilerlemesi durumunda veya anlaşmasız çıkıştan kaçınıldığı müddetçe, yatırımcıların sterlin talebinin sürecek olmasıdır.

Her şey siyasi gelişmelere bağlı ve Avam Kamarası’nın oyları burada kilit belirleyici.

Bununla birlikte, müzakere edilen bir Brexit surecinin bile İngiltere ekonomisine nelere mal olacağı ve bırakacağı uzun vadeli belirsizlikler göz ardı edilmemeli.

Anlaşmasız bir Brexit masada olduğu surece, ani bir sterlin şoku için hala ihtimal var.

En iyi siyasi ve finansal beyinler sonrasında ne olacağını kestirmek konusunda zorlanıyor ve olası sonuçlar göz önüne alındığında bahisleri “hedge” etmek tek mantıklı yaklaşım gibi görünüyor.

Kaynak: https://www.irishtimes.com/business/markets/the-brexit-process-is-in-turmoil-but-sterling-is-rising-why-1.3769276

Haber Çevirisi- Ertuğrul ÇAVUŞOĞLU (EuroPolitika Araştırma Ekibi)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir