British Müzesi Delegeleri Heykellerin Geleceği için Paskalya Adası’nda 

British Müzesi’nden bir heyet, Hoa Hakananai’a heykelinin de dahil olduğu ünlü eserlerin geri gönderilmesi talepleri hakkında görüşmek için Paskalya Adası’na gitti.

İspanyolca Rapa Nui ve Isla de Pascua olarak bilinen Paskalya Adası, Pasifik Okyanusunda bulunan Şili’nin sömürgesidir. Volkanik ada, moai denilen insan kafaları şeklindeki muazzam paleolitik yapılarıyla dünya çapında bilinir. British Müzesi’ne göre, M.S 1100 ve 1600 yılları arasında yaklaşık 887 moai inşa edildi.

“Kayıp ya da çalınan arkadaş” anlamına gelen Hoa Hakananai’a, 2,5 metre yüksekliğinde ve yaklaşık 4,2 ton ağırlığında olduğu tahmin edilen bir oyuk bazalt heykeli. Moai, 1868’de Commodore Richard Powell’ın emrindeki İngiliz gemisi HMS Topaze’in ekibi tarafından adadan çıkarıldı. Gemi 1869’da Londra’ya döndü ve heykel Kraliçe Victoria’ya sunuldu. Kraliçe heykeli British Müzesi’ne armağan etti.

Kasım 2018’de, Paskalya Adası valisi Tarita Alarcón Rapu, British Müzesi’ne giderek heykelin kredi anlaşması dahilinde Rapa Nui’ye geri gönderilmesini istedi. Bahsi geçen heykel, atalarının ruhlarını taşıdığı inanılan moai heykelleri arasında en saygı duyulanıdır.

Vali; “Buraya geldik ancak sadece bedenen buradayız — İngilizler ruhumuzu aldı,” dedi. “Ve heykeli bir süreliğine bize geri gönderme zamanları geldi. Böylece Paskalya Adası’nın gelecek nesilleri de bizim gördüğümüzü görebilsin. Heykeli 150 senedir siz tutuyorsunuz, bize birkaç aylığana verin ve Paskalya Adası’nda bulunabilsin.”

Yerli halkın insanları da heykelin geri dönmesini istiyorlar.

British Museum sözcüsü: “Müze, Rapa Nui’ye temsilciler göndermekten ve İngiltere’ye Kasım 2018’de yapılan ziyarete karşılık vermekten mutluluk duymaktadır. Geçen Kasım ayında başlatılan samimi ve üretken tartışmalara devam edebileceğimizi ve adadaki insanlarla ilişkileri daha da geliştirebileceğimizi umuyoruz.”

Adaya seyahat edenler arasında Afrika, Okyanusya ve Amerika bölümünün sorumlusu Lissant Bolton ve müzedeki Okyanus koleksiyonlarının küratörü Gaye Sculthorpe vardı.

Avrupa müzeleri, dünya genelindeki hükümetlerden sanat eserlerinin iade talepleriyle karşı karşıya.

Mart ayında bir Norveç müzesi, 20. yüzyılda yapılan iki seferde kaşif Thor Heyerdahl tarafından alınan binlerce eseri ve insan kalıntılarını Paskalya Adası’na iade etmeyi kabul etti. Araştırmacının oğlu Thor Heyerdahl Jr., Şili’deki kültür, sanat ve miras bakanı Consuelo Valdes ile Santiago’daki bir törende koleksiyonun geri gönderilmesi için bir anlaşma imzaladı.

British Müzesi Kasım 2018’de, Benin Dialogue Group ile, Benin Krallığı’nda bulunan paha biçilemez eserler koleksiyonu Benin Bronzları’nın bir kısmını, Nijerya’daki geçici bir sergiye geri yollamak için bir anlaşma yaptı.

Yunanistan uzun süredir British Müzesi’nden Parthenon Heykelleri olarak da bilinen Elgin Mermerleri’nin iadesi talep ediyor.

Eserler, zamanın Osmanlı makamlarının izni ile kaldırıldı ve günümüzde de herkesin ortak mirası olarak kabul edilmektedir.

Beyza Batuk – Yardımcı Kültür ve Sanat Editörü

Çeviri Kaynağı

Görsel Kaynağı

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir