Bulgaristan’da Üç Ay Süren Hükümet Karşıtı Protestoların Ardından Gelen, Tehlike Ne?

ANALİZ (ÇEVİRİ)

Bir muhalefet liderinin halka açık bir plaja girişi yasaklandı; şimdi insanlar değişim istiyor. 

by, Veni Kojouharova

 

Sofya’nın Bağımsızlık Meydanı’ndaki akşamlar bu yaz her zamankinden daha gürültülü geçti. Parlamentonun önündeki bu noktada Temmuz başından beri kalabalıklar toplanıyor. “Ostavka” diye bağırıyorlar; Bulgarcada “istifa” anlamına geliyor.

 

Bir halk plajına özel mülkü muamelesi yapan tanınmış bir politikacıya öfke olarak başlayan şey,  yozlaşmış ve etkisiz olarak algılanan bir siyasi sistemin tamamen elden geçirilmesini talep eden ülke çapında kitlesel gösterilere dönüştü.

 

Mitingler, Bulgaristan’da neredeyse on yıldır tanık olunan en büyük mitingler – farklı tahminlere göre, Sofya’da zaman zaman 30 bine kadar insanı cezbetti. Diğer Bulgar kentlerinde ve yurtdışında daha küçük protestolar da yaşanıyor. Özel bir anket şirketi olan Sova Haris tarafından yapılan bir anket, görüşülen 1000 kişinin yüzde 70’inin protestoları desteklediğini gösterdi.

 

Her şey 7 Temmuz’da muhalefet partisi Yes Bulgaria’nın lideri Hristo Ivanov’un halka açık bir parkta bulunan Rosenec plajına ulusal bir bayrak dikmeye çalıştığı zaman başladı. Yasaya göre, halka açık parklara tüm Bulgarlar erişebilir olmalı ve Ivanov haklarının Rosenec’te korunup korunmayacağını test etmek istedi.

 

Bayraklı görevini sosyal medyada canlı yayınlayarak, bölgeye yol bağlanmadığı için plaja tekneyle yaklaştı. Plaja adım atar atmaz güvenlik görevlileri ona yaklaştı. Gergin bir tartışmadan sonra İvanov’u suya ittiler.

 

Gardiyanlar, Bulgaristan’daki Türk azınlığı temsil eden siyasi parti Haklar ve Özgürlükler Hareketi’nin (MRF) Onursal lideri Ahmed Doğan’ın yazlık evinde devriye geziyorlardı.

 

Komünist dönemde eski bir devlet güvenlik ajanı olan Doğan, günümüze kadar Bulgar siyasetinde etkili bir figür olarak kaldı. Başbakan Boyko Borisov’un kilit bir müttefiki olarak görülüyor ve Hristov onu “Bulgaristan’da kanunsuzluğun sıfır hastası” olarak nitelendiriyor.

 

Daha sonra, gardiyanların aynı zamanda maaşları vergi mükelleflerinin parasıyla ödenen kolluk kuvvetleri olduğu ortaya çıktı.

Aşağıda Ivanov’un canlı yayınının kısa bir versiyonu bulunmaktadır:

 

Olay medyada “Doğan’ın Sarayı” olarak tanındı ve tahmin edilebileceği gibi halkın öfkesiyle karşılandı. Ancak önceki diğer skandallar gibi, saray olayı da Bulgarların bu kadar aşina olduğu bir döngüyü kolayca takip edebilirdi: Unutulmaya yüz tutmadan önce birkaç hafta manşetlere hükmetiyor. Ancak bu sefer işler farklı çıktı.

 

Başsavcı Ivan Geshev’in, Rumen Radev’in Rosenec sahilinin özel işgalini kınayan sözlerine misilleme olarak, cumhurbaşkanlığı ofisine baskın yapılmasını emretmesi önemli bir dönüm noktasıydı. Geşev Doğan’ın yakın bir müttefiki olarak görülürken, muhalefetteki Bulgar Sosyalist Partisi’nden (BSP) Radev hükümeti açık sözlü bir şekilde eleştiriyor.

 

Geşev’in adamları başkanlık bürosuna girdikten üç saat sonra, gelecek birçok protestodan ilkinde insanlar Bağımsızlık Meydanı’ndaydı.

 

Pek çok Bulgar için protestolar mutlaka Radev’in lehine değil, demokratik kurumlar ve hesap verebilirlik lehine. Tezahüratlar Borisov ve Geşev’e yöneliktir, ancak aynı zamanda yargı reformu ve güçlerin net bir şekilde ayrılması için çağrıda da bulunmaktadır.

 

2013 yılında, Delyan Peevski’nin Devlet Güvenlik Dairesi başkanlığına tartışmalı olarak atanmasının ardından Bulgaristan genelinde protestolar başladı. ‘nin ataması sonunda iptal edildi, ancak o bir medya patronu olarak etkili bir figür olarak kaldı. Zanlının Bulgar kurumlarının derinliklerine inen Bulgar mafyasıyla bağlantıları olduğu iddia ediliyor.

 

O sırada, göstericiler hayal kırıklığına uğramıştı; sonunda, yozlaşmış bir hükümet bir başkasıyla değiştirildi. Bu zor dersi öğrendikten sonra, bu kez protestocular bireysel istifalardan daha fazlasını talep ettiler. Ancak, gerçek değişimin gelip gelmeyeceği zamanla görülecektir

Çeviri: Didem ŞİMŞEK | EUROPolitika Dergisi Editör Yardımcısı

Photo:Protest in front of the Parliament in Sofia, Bulgaria on July 15, 2020. Photo by Veni Kojouharova, used with permission.

Orijinal MakaleAfter three months of anti-government protests in Bulgaria, what’s at stake?