PROJELERİMİZ

“2017 Almanya Federal Seçimleri ve AB – Türkiye İlişkilerin Geleceği” (PANEL)

EURO Politika Dergisi’nin ‘Özgürlük İçin Friedrich Naumann Vakfı’nın (FNF) desteği ile yürüttüğü “Türkiye – Almanya İlişkileri Paneli” ve “Gümrük Birliği Çalıştayı” projesinin ilk ayağı olan “2017 Almanya Federal Seçimleri ve AB – Türkiye İlişkilerin Geleceği” konulu panel 3 Mart 2018 tarihinde İstanbul Point Hotel’de (Taksim) gerçekleştirdi. Bu panel toplantısında hükümetin oluşturulması için koalisyon kurulmasının önündeki engeller, kamuoyunda popülist ve aşırı siyasal eğilimim artmasının yarattığı kaygılar, dış politika, güvenlik, savunma ve AB ilişkilerine bu eğilimin ne yönde dönüşüme neden olacağı tartışılmıştır. Ayrıca söz konusu bu belirsizliklerin önümüzdeki dönemlerde Türkiye-AB ilişkilerinde ne gibi dönemeçlere yol açabileceği üzerinde durulmuştur.

Tek oturumda gerçekleşen panelin açılış konuşmasını Liberal Demokrat Parti eski genel başkanı Cem Toker gerçekleştirmiştir. Sayın Toker, Türkiye–Almanya ilişkilerinin Türkiye–AB ilişkileri anlamına geldiğini, ikili ilişkilerin bu açıdan okunması gerektiğinin önemini dile getirerek gerek güçlü ticari bağlar gerekse uzun yıllardır Almanya’da yaşayan Türkler nedeniyle derin ilişkileri olan iki NATO müttefiki arasında özellikle Türk Hükümeti tarafından kullanılan iç siyasette prim getiren popülist söylemlerde ikili ilişkilerde kalıcı hasara yol açacak üsluptan uzak durulması gerektiğinin altını çizmiştir.

Açılış konuşmasının ardından Başkent Üniversitesinden Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler bölümü öğretim üyesi Dr. Sezgin Mercan’ın başkanlığında panelin ilk konuşmacısı olarak Kadir Has Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Serhat Güvenç “Alman–Türk Savunma İş Birliği” konusu üzerine yaptığı konuşmasında; 1974 yılında Kıbrıs harekatının ardından ABD’nin Türkiye’ye uygulamış olduğu ambargo sonucunda Almanya’nın TSK’nın ayakta kalmasını sağlayan bir güç olduğunun, söz konusu bu işbirliğinin 1990’ların başında ve 1999’da Türkiye’nin AB’ye aday üye olması sonucu ikili ilişkilerin olumlu bir seyir sürdüğünün altını çizerek son zamanlarda yaşanan İncirlik meselesi ve Konya hava üssü gibi iki ülke arasında krize neden olan sorunların Almanya ve Türkiye’nin müttefik ilişkilerine gölge düşürmeyeceği hatta askeri ilişkiler açısından silah satışı bağlamında 1990’ları çağrıştıran bir evreye girmiş olabileceğimiz konusunda dikkatleri çeken açıklamalarda bulunmuştur.

Panelin bir diğer konuşmacısı olan İstanbul Medipol Üniversitesi, Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler bölümü öğretim görevlisi Prof. Dr. Mert Bilgin “Uluslararası Siyaset Bağlamında AB–Türkiye İlişkileri” konulu konuşmasında; Soğuk Savaş’ın bitmesiyle kendini soğuk savaşla birlikte var eden kurumların gerekliliğinin sorgulanmaya başladığını ve bu durumun ülkelerin iç politikalarında da büyük etkiler oluşturduğunu vurgulayan Prof. Dr. Mert Bilgin, uluslararası siyaset bağlamında artık Neo-Realizm “yani herkes kaybetsin ama ben daha az kaybedeyim” anlayışının entegrasyonda yerinin olmadığını belirtmiştir.

Üçüncü konuşmacı olarak Bahçeşehir Üniversitesi’nden Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler bölüm başkanı ve öğretim üyesi Doç. Dr. Ebru Canan Sokullu “Almanya Seçimlerinde Seçmen Davranışları” konulu konuşmasında; 2017 yılında Almanya’da gerçekleşen Federal seçimlerde çıkan sonucun sadece Almanya siyaseti için değil tüm Avrupa ülkelerin üzerinde düşünülmesi gereken bir gelişme olduğuna; Almanya seçimlerinin doğru analiz edilmesi, toplumsal dinamikleri anlayabilme ve en önemlisi Ulusal ve AB politikalarına yön verilmesi açısından önem arz ettiğine dikkatleri çekmiş; II. Dünya savaşından sonra en büyük radikal zaferi elde eden Almanya İçin Alternatif Parti (AfD)’nin başarısının arkasında ‘yabancı karşıtlığı’, ‘İslam karşıtlığı’ ve ‘terör’ gibi en önemli üç temel argümanın olduğunu; bu tür söylemlerin Almanya’da artan ırkçı eğilimi mobilize ederek dört yıllık bir geçmişe sahip AfD’nin  önünü açtığını dile getiren açıklamalarda bulunmuştur.

Panelin bir diğer konuşmacısı olan İktisadi Kalkınma Vakfı Genel Sekreteri ve Yıldız Teknik Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler öğretim görevlisi Doç. Dr. Çiğdem Nas, “Almanya’nın AB’deki Rolü ve Türkiye-AB İlişkilerin Geleceği” başlıklı konuşmasında; Almanya’nın bugüne kadar liderliğinin daha çok ekonomik alandayken son yıllardaki gelişimler artık siyasi olarak Almanya’nın her ne kadar gönülsüz hegemon bir güç olsa da siyasi alanda bir liderliğe doğru evirildiği konusunda dikkatleri çekmiş; bunda Trump ve Brexit faktörlerinin önemli olduğunu zira Trump’ın “AB kendi kaderini ele almalı” söylemlerini hatırlatarak, Brexit sonrası bir liderlik boşluğu oluştuğunu, söz bu boşluğu ve reformları da Almanya’nın Fransa’nın partnerliğinde doldurabileceği açıklamalarında bulunmuştur.

Panelin beşinci konuşmacısı olan Beykent Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler öğretim görevlisi Dr. Ozan Örmeci, “Almanya’da Sol’un Azalan Etkisi” konulu konuşmasında; geçmişte aşırılıklardan (Nazizm) oldukça olumsuz yönde etkilenmiş ve bu nedenle tüm dünyada günümüzde bile zaman zaman vatandaşlarının olumsuz önyargı ve muamelelere maruz kalabildiği bir devlet olarak Almanya’nın sosyal demokrasi ve liberalizm gibi çağdaş ve demokratik ideolojilerle yönetilmeye devam etmesi gerektiğini dile getirmiş; Almanya’nın geçmişe sünger çektiğini göstermesi ve serbest piyasa ekonomisi sayesinde yeniden bir dünya devi haline gelmesi nedeniyle ‘bir rol model ülke’ olarak görülmeye başladığının, bu konuda en önemli sorumluğun ise Sosyal Demokrat Parti (SPD)’ye düştüğünün önemini belirten açıklamalarda bulunmuştur.

Panelin son konuşmasını ve aynı zamanda Moderatörlüğü’nü de yöneten Dr. Sezgin Mercan ise “Türkiye–Almanya–AB Arasında Dış ve Güvenlik Politika Ortaklığı” konusunda yaptığı konuşmasında; Almanya ve Türkiye arasında normatif zeminde anlaşmazlıkların olduğunun, Almanya’nın küresel ve bölgesel etkinlik için Türkiye ile iş birliği yapılması gereken bir aktör olduğunun önemine değinmiş; son zamanlarda Almanya’nın Avrupa güvenliğinde ve NATO’da etkinliğini artırma çabalarında en büyük müttefiki olarak Türkiye ile işbirliği yapması gerekliliğini işaret eden analizlerde bulunmuştur.

Yuvarlakmasa Toplantısı:Brexit Sonrası Birleşik Krallık’ın ve AB’nin Geleceği

EURO Politika dergisi Özgürlük için Friedrich Naumann Vakfı’nın katkısıyla ile yürüttüğü “Avrupa Politikaları” projesinin ilk ayağı olan yuvarlak masa toplantısı “Brexit Sonrası Birleşik Krallık’ın ve Avrupa Birliği’nin Geleceği” başlığıyla  18 Şubat 2017 tarihinde İstanbul Point Hotel’de (Taksim) gerçekleştirdi. Üç oturumdan oluşan toplantının ilk oturumda Bahçeşehir Üniversitesi’nden Doç. Dr. Ebru Canan- Sokullu, Uluslararası Politika Akademisi (UPA) Genel Koordinatörü ve Beykent Üniversitesi’nden Yrd. Doç. Dr. Ozan Örmeci ve Kadir Has Üniversitesi’nden Prof. Dr. Serhat Güvenç “Referandum Sonrası Birleşik Krallık’ın Geleceği” ‘ni ele alırken Toplantının ikinci oturumunda “Brexit Sonrası Avrupa Birliği’nin Geleceği: ‘Fırsatlar ve Riskler’” tartışıldı.  Başkent Üniversitesi’nden Süleyman Sezgin Mercan, Beykent Üniversitesi’nden Doç. Dr. Armağan Gözkaman ve Bahçeşehir Üniversitesi’nden Prof. Dr. İsmail Tatlıoğlu konuşmacılarıydı. Toplantının üçüncü ve son oturumunda “Brexit Kararı’nın Türkiye Açısından Olası Sonuçları” ele alındığı bölüm de İktisadi ve Kalkınma Vakfı (İKV) Genel Sekreteri ve Yıldız Teknik Üniversitesi öğretim görevlisi Doç. Dr. Çiğdem Nas ve Liberal Demokrat Parti (LDP) eski genel başkanı Cem Toker bu oturumun konuşmacılarıydı.

Toplanınım ilk açılış konuşmacısı ve oturumun başkanlığını’da yapan  Doç. Dr. Ebru Canan Sokullu, Birleşik Krallık’a bağlı Kuzey İrlanda ve özellikle İskoçya’nın AB’de kalma isteğine karşın AB’den ayrılma kararıyla sonuçlanan referandum sonrası bu ülkelerde BK’dan ayrılarak AB’ye katılma isteğinin gündemde olduğunu, ancak her iki ülke ekonomilerinin de İngiltere’ye bağımlı olması ve lokal partilerin beklentilerinin de alınacak olası bir BK’dan ayrılma kararında önemli bir baskı unsuru olacağının dikkatleri çekerken oturumunun ikinci konuşmacısı Prof. Dr. Serhat Güvenç Avrupa’da aşırı sağ popülizmin BK ’da etkisini gösterdiğini Brexit yanlıların referandumum boyunca “Göç” krizine odaklanarak Aşırı Sağcıların milliyetçi taleplerine  teslim olduklarının dikkat çekerek başladığı konuşmasının başında 2017 yılında AB’nin gündeminde en az Brexit kadar ses getirecek diğer önemli siyasi hareketliliğin Hollanda, Fransa ve Almanya’da gerçekleşecek seçimlerin sonuçları olacaktır dedi.

İkinci oturumun ilk konuşmacılarından ve oturum başkanlığını yürüten Yrd. Doç. Dr. S. Sezgin Mercan, Brexit sonrası AB’nin geleceği konusunda sunmuş olduğu fırsatlar ve riskler konusunda kısaca Brexit sonrası güçlü çıkışların ve gizli entegrasyonların ortaya çıkabileceğini dikkatleri çekerken oturumun diğer  konuşmacısı Doç. Dr. Armağan Gözkaman, İngiltere’nin ‘hayır’ için net bir planı olmadığı halde Brexit kararını vererek Avrupa’nın Ortak Güvenlik konularında halen etken ve söz sahibi olmak isteyişi karşısında AB’nin ise BK’nın dahil olmayacağı bir Ortak Avrupa Karargahı oluşturma planının olduğunu işaret ederken oturumun son konuşmacısı Prof. Dr. İsmail Tatlıoğlu BK’nın eski başbakanı  ve İşçi Parti lideri Tony Blair’in siyasete tekrar geri dönüş sinyali verdiğini bu kararını kamuoyunda destek bulduğu takdirde BK’nın AB’den çıkmaktan vazgeçebileceğini işaret etti.

 

Toplantının üçüncü ve son oturumunda Türkiye – AB ilişkilerinden uzmanlaşmış bir sivil toplum ve araştırma kuruluşu olan İKV’nin genel sekreterliği yapan Doç. Dr. Çiğdem NAS konuşmasının başında Brexit sonra AB’nin kurumsal yapısı da gözden geçireceğini ve farklı entegrasyon ve üyelik modelleri çıkabileceğini ifade ederek konuşmasının devamında BK’nın AB’den ayrılmayı göze alamayacağı kanaatinde olduğunu dile getirdi. Son oturumun son konuşmacısı Liberal Demokrat Parti eski genel başkanı Cem Toker; AB’nin ekonomide dev, siyasette cüce bir yapıya sahip olduğunu önümüzdeki dönemde AB’den kopuşların devam ederek birlik kültüründen tavizler verebileceğini işaret etti.