Yunanistan Seçim Sonuçları Üzerine Değerlendirme Yazısı

Tuğberk Ongan YİĞİTEL

Bilindiği üzere Yunanistan 25 Ocak 2015 tarihinde seçimlere gitti. Bu seçim SYRIZA’nın (Radikal Sol Koalisyon) galibiyeti ile sonuçlandı. SYRIZA, 300 sandalyeli Yunanistan Parlamentosu’nun 149 sandalyesini kazandı. Bu sonuç aslında beklenen ama bu kadar da beklenmeyen bir sonuçtu. Tıpkı 1 Kasım 2015 seçimlerinde AK Parti’nin (Adalet ve Kalkınma Partisi) %49.5 oy alıp 317 milletvekili çıkarması gibi. Bu örnekle şunu kastediyorum: Tıpkı AK Parti’nin kazanacağının beklendiği gibi SYRIZA’nın da seçimi kazanacağı tahmin ediliyordu ama ne Yunanistan’da ne de Türkiye’de bu kadar yüksek oy oranları beklenmiyordu.

SYRIZA %36.3 oy almasına karşın parlamentoda nasıl yarı yarıya temsil kazandı? Türkiye’nin 2002 seçimlerine bakacak olursak, AK Parti %34.2 oy oranı ile 363 yani kabaca 3’te 2 CHP (Cumhuriyet Halk Partisi) ise %19.4 oy oranı ile 3’te 1 çoğunluk kazanmıştır. Türkiye’de bunun sebebi %10’luk adaletsiz seçim barajıdır. 2002 Kasım’ında kullanılan oyların %45 i temsil edilememiştir. Yunanistan’da ise SYRIZA’nın bu oy oranına rağmen bu kadar yüksek temsiliyet kazanmasının sebebi ise, Yunan seçim kanunlarına göre seçimi birinci bitiren partiye fazladan 50 sandalye verilmesidir. Bunu da hükümet kurulmasını kolaylaştırıcı bir adım olarak görebiliriz.

SYRIZA 25 Ocak seçimlerine girilmeden önce parlamentoda 71 sandalye ile temsil ediliyordu. 17 Haziran 2012 Yunanistan Parlamento seçimlerine kısaca bir bakacak olursak, Yeni Demokrasi Partisi (Néa Dimokratía) 29.6 oy oranı ile 129 sandalye, SYRIZA ise % 26.9 oy oranı ile 71 sandalye çıkarmıştır. Aradaki 68 sandalyelik farkın 50 sandalyelik farkı seçim kanunun birinci olan partiye verdiği ekstra sandalyelerin olduğu görülmektedir.

Yunanistan seçimlerini incelemek için ilk önce 17 Haziran 2012 seçim sonuçlarına değinilmesi gerektiğini düşünüyorum. 17 Haziran 2012 seçimleri Türkiye’nin 7 Haziran-1 Kasım 2015 seçimleri gibidir. 6 Mayıs 2012 seçimlerinin tekrarı niteliği taşır. 6 Mayıs 2012 seçimleri’ni Antonis Samaras başkanlığındaki Yeni Demokrasi Partisi %18.9 oy oranı ve 108 sandalye ile birinci bitirmiştir. İkinci Aleksis Çipras’ın SYRIZA’sı olmuştur. SYRIZA %16.8 oy oranı ile 52 sandalyeye sahip olmuştur. Meclisin çok parçalı olması (7 partili) sonucunda Antonis Samaras’ın hükümeti kuramaması sonucu Cumhurbaşkanı Karolos Papulyas tarafından Yunanistan Yüce Divan başkanı Panayotis Pikrammenos geçici hükümetin tarafsız başbakan olarak atanmıştır ve 17 Haziran 2012 seçimlerine kadar başbakanlık görevinde bulunmuştur. 17 Haziran 2012 akşamı sandık sonuçlarından yine birinci parti olarak Yeni Demokrasi Partisi çıkmıştır. Bu sefer %30 oy oranına sahip olmuş sandalye sayısını 21 arttırarak 129’a çıkarmıştır. SYRIZA ise oy oranını %27’ye taşımış, sandalye sayısını da 19 arttırarak 71’e ulaştırmıştır. Yeni Demokrasi Parti hükümeti %12 oy ile 33 sandalye çıkaran Panhelenik Sosyalist Hareket (PASOK) ve %6.3 oy ile 17 sandalye çıkaran Demokratik Sol (DİMAR) ile kurmuştur.

Şimdi, 2015 yılındaki Yunanistan seçimlerini inceleyeceğiz. İlk seçimini 25 Ocak 2015 tarihinde yaptı Yunanistan. Bu seçim sadece Yunanistan’ı değil, Avrupa Birliği’ni de çok büyük derece etkiledi. Hatta ve hatta tüm dünyayı etkiledi. Sol/sosyalist düzlemde fikirlere sahip olan insanlar bu seçim sonuçlarına çok sevindiler.

25 Ocak seçimlerine giderken Yunanistan’da partileri merkez sol / merkez sağ, sosyalist / liberal, milliyetçi / muhafazakar / demokrat diye ayrılmadılar. Türkiye’den bakarken çoğu yayınlar bu durumu bu şekilde değerlendirdi ama bunun hatalı olduğunu seçimlerden sonra hükümetin kuruluş aşamasında gördük. SYRIZA ile miliyetçi bir parti olan Bağımsız Yunanlar (ANEL) anlaştı ve hükümeti kurdular. ANEL lideri Panos Kammanos ise milli savunma bakanı oldu. Kammanos’un ilk işi Kardak (İmia) adasına helikopter ile çelenk bırakması oldu. Şimdi bu örneğe bile bakarak partileri sağ / sol olarak ayırmanın yanlışlığını görüyoruz. Partileri Troyka [Avrupa Birliği, Uluslararası Para Fonu (IMF), Avrupa Merkez Bankası] karşıtı ve Troyka yanlısı olarak ayırmamız gerekiyor / gerekiyordu.

Devamını Oku

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir