Chega lideri André Ventura, POLITICO’ya verdiği röportajda ABD Başkanı ve Almanya’daki AfD ile iş birliği konularını değerlendiriyor.
ÇEVİRİ |Marion Solletty
ERICEIRA, Portekiz — Donald Trump, Avrupa’daki aşırı sağ çevrelerdeki desteğini kaybediyor.
Popülist Portekiz partisi Chega’nın lideri, İran’daki savaş ve bunun yakıt fiyatları üzerindeki zincirleme etkileri nedeniyle —kendi ideolojik müttefikleri olan— ABD başkanını eleştiren milliyetçi siyasetçiler kervanına katıldı.
Lizbon yakınlarındaki sahil kenti Ericeira’da, popülist ve kıta çapında faaliyet gösteren “Patriots” (Vatanseverler) vakfı tarafından düzenlenen bir etkinliğin kulisinde konuşan Chega Başkanı André Ventura, “Başkan Trump son aylarda pek çok hata yaptı. İran’daki savaş dünya ekonomisini etkiliyor,” dedi.
Son seçim dönemlerinde partisi büyük bir yükseliş gösteren Ventura; çatışmacı taktikleri ve Portekiz’in yönetici elitini hedef alan sert seçim söylemleri nedeniyle sıklıkla “Portekizli Trump” olarak nitelendiriliyor. Trump’ın yemin töreni için Washington D.C.’ye giden ve geçen yılki parlamento seçimleri kampanyasında “Portekiz’i yeniden harika yapma” isteğini dile getirerek MAGA sloganını ödünç alan Chega lideri, artık farklı bir tutum sergiliyor.
Ancak Orta Doğu’daki savaşın yol açtığı artan yakıt fiyatlarından etkilenen birçok Avrupa ülkesi arasında Portekiz’in de yer almasıyla birlikte, Ventura’nın Amerikalı rol modeline sırtını döndüğü görülüyor; tıpkı ABD başkanının “tutarsız” savaş hedeflerini eleştiren veya giderek büyüyen hayat pahalılığı krizi karşısında desteğini geri çeken Avrupa genelindeki diğer popülist liderler gibi.
Ventura röportaj sırasında, “Keşke bu savaş hiç olmasaydı; özellikle de Portekiz, İspanya, Fransa ile İtalya için. Bu savaşın bedelini Amerika Birleşik Devletleri’nden daha ağır ödüyoruz,” dedi ve ekledi: “Bir ülkenin savaşı başlatıp, maliyetini diğerlerinin ödemesi pek adil değil.”
Bölge sakinleri ve faşizm karşıtı aktivistler, Patriots’ın etkinlik mekanının dışında protesto gösterisi yapıyor. | Marion Solletty/POLITICO
Siyaset sahnesine attığı ilk adımlar, yaygın biçimde ırkçı olarak nitelendirilen yorumların yol açtığı tartışmalarla gölgelenen eski spor yorumcusu ve önde gelen siyasetçi, partisini anketlerde neredeyse hiç varlık gösteremez durumdan Portekiz parlamentosundaki en büyük muhalefet grubu konumuna taşıdı. Kendisi, Şubat ayındaki cumhurbaşkanlığı seçimlerinde oyların üçte birini aldı.
Son dönemdeki seçim başarıları, Ventura’yı şu anda kıta genelinde yükselişte olan çeşitli aşırı sağcı liderler ve partiler arasına yerleştiriyor. Fransa’dan Ulusal Birlik (National Rally), İspanya’dan Vox, Macaristan’dan Fidesz ve İtalya’dan Birlik (League) dâhil olmak üzere Avrupalı müttefiklerinin temsilcileri Ericeira’daki etkinliğe katıldı; burada, kontrolsüz göç ve ağır düzenlemeler nedeniyle Avrupa’nın medeniyetsel bir çöküş yaşadığına dair —MAGA hareketiyle güçlenen anlatıyla büyük ölçüde örtüşen— görüşleri paylaştılar.
Ventura, aralarında Almanya için Alternatif (AfD) gibi halihazırda kıta çapındaki “Vatanseverler” ittifakına katılmamış olan partilerle iş birliği yapmak da dâhil olmak üzere, benzer görüşlere sahip Avrupalı siyasetçileri birlik olmaya çağırdı. AfD, Almanya’nın Nazi geçmişini önemsiz gösterme girişimleri nedeniyle 2024 yılında, “Vatanseverler” ittifakının öncüllerinden biri olan Kimlik ve Demokrasi (ID) Grubu’ndan ihraç edilmişti. Partinin bu ay Almanya’nın doğusundaki bölgesel seçimlerde sergilediği güçlü performans, Avrupa’daki aşırı sağcı partiler arasında; imajlarını yumuşatmaya istekli olanlar ile AfD gibi radikal duruşlarında ısrar edenler arasındaki görüş ayrılığını gözler önüne serdi.
Ventura, başta Rusya ve Ukrayna meselesi olmak üzere bazı konularda “farklı pozisyonlara” sahip olmalarına rağmen, “değerlerimiz ve ilkelerimiz çerçevesinde iş birliği yapmamız ve birlikte çalışmamız gerektiğini düşünüyorum” dedi.
AfD’nin Rusya yanlısı tutumunun daha derin bir iş birliği önünde engel teşkil edip etmediği sorulduğunda Ventura, bunun bir engel olmaması gerektiğini belirtti. “Savaşta Ukrayna’nın yanındayız, Ukrayna’nın yanında durmaya devam edeceğiz” diyen Ventura, sözlerini şöyle sürdürdü: “Her konuda aynı düşünmek zorunda değiliz… AfD yasa dışı göçle ve suçla mücadele ediyor, ayrıca polis teşkilatlarına daha fazla yetki verilmesini savunuyor; dolayısıyla pek çok ortak noktamız var.”
Chega’nın büyümesi, Portekiz’de tepkisiz de karşılanmıyor. Ventura hafta sonu Ericeira’da gazetecilere açıklamalarda bulunurken, yaklaşık 150 bölge sakini ve faşizm karşıtı aktivist, “Vatanseverler”in etkinlik mekânının dışında protesto gösterisi düzenledi; bu durum, katılımcıların ve Avrupalı kardeş partilerden gelen konuşmacıların, yüksek sesli sloganlar eşliğinde ve sıkı güvenlik önlemleri altında giriş-çıkış yapmalarına yol açtı.
Orjinal Makale: Trump made ‘a lot of mistakes,’ sighs Portugal’s far-right leader
Photo: “Başkan Trump son aylarda pek çok hata yaptı. İran’daki savaş dünya ekonomisini etkiliyor.” – Chega Başkanı André Ventura. | Marion Solletty/POLITICO
