7 Mayıs 2026 Birleşik Krallık Seçimleri: İskoçya ve Galler Odaklı Araştırma ve Analiz

POLİTİK RİSK ANALİZ RAPORU

7 Mayıs 2026, Birleşik Krallık’ta sıradan bir yerel seçim günü değil; aynı gün İskoçya Parlamentosu, Galler Senedd’i ve İngiltere’de çok sayıda yerel yönetim seçimi yapılacağı için sonuçlar hem devolution düzeninin hem de Westminster siyasetinin yönünü test edecek. İskoçya’da ana soru SNP’nin beşinci dönemini alıp alamayacağı değil, bunu tek başına çoğunlukla yapıp yapamayacağı; Galler’de ana soru ise Labour’ın devolution döneminden beri süren hâkimiyetinin Plaid Cymru ve Reform UK yükselişiyle sona erip ermeyeceği. İngiltere’deki yerel seçimler de eşzamanlı olarak Labour hükümetinin düşük onay oranı, Reform UK’nin yükselişi ve Muhafazakârların toparlanma kapasitesi açısından ulusal sinyal üretecek (Institute for Government, YouGov).

İskoçya’da sistem, 73 dar bölge MSP’si ve 56 bölgesel liste MSP’sinden oluşan 129 sandalyeli Additional Member System üzerine kurulu; her seçmen bir bölge adayı ve bir bölgesel parti/bağımsız liste için iki oy kullanacak (Scottish Parliament). YouGov’un Nisan 2026 MRP modeli SNP’yi 67 sandalye ile 65 sandalyelik çoğunluk eşiğinin üzerine koyuyor ve simülasyonların yüzde 89’unda SNP çoğunluğu öngörüyor; aynı model Reform UK’yi 20 MSP ile ikinci parti, Labour’ı 15, Greens’i 11, Liberal Democrats’ı 9 ve Conservatives’ı 7-8 sandalye bandında gösteriyor (YouGov Holyrood MRP). Ancak BBC’de John Curtice’in değerlendirdiği anket ortalamaları ve farklı MRP modelleri SNP toplamını 56 ile 67 arasında gösterebildiği için İskoçya’da “SNP zaferi” görece güçlü, “SNP çoğunluğu” ise belirsizlik taşıyan senaryodur (BBC News).

Galler’de seçim daha yapısal bir kırılma potansiyeli taşıyor çünkü 2026 Senedd seçimi, 60 üyeli eski modelden 96 üyeli kapalı liste nispi temsil sistemine geçilen ilk seçim olacak. Yeni sistem 16 geniş seçim çevresinin her birinden 6 üye çıkarıyor, çoğunluk eşiği 49 sandalye ve sandalyelerin D’Hondt yöntemiyle dağıtılması küçük oy farklarının sandalye dağılımında büyük sonuçlar üretmesine yol açıyor (Welsh Government, YouGov final Senedd MRP). YouGov’un 25 Nisan-4 Mayıs saha çalışmasına dayanan final MRP modeli Plaid Cymru’yu 43 sandalye ve yüzde 33 oyla birinci, Reform UK’yi 34 sandalye ve yüzde 29 oyla ikinci, Labour’ı ise 12 sandalye ve yüzde 12 oyla tarihî düşüşte gösteriyor (YouGov final Senedd MRP).

Stratejik sonuç şudur: İskoçya’da 2026 seçimi SNP’nin bağımsızlık mandası iddiasını yenileyebilir, fakat seçmen gündemi ekonomi, sağlık ve kamu hizmetlerine daha fazla kaymış durumda. Galler’de ise seçim, Plaid Cymru liderliğinde bir hükümet veya Plaid-Labour destekli bir düzenleme olasılığını güçlendirirken Reform UK’yi Welsh politics içinde ana sağ-popülist güç hâline getirebilir. Her iki ülkede de klasik Labour-Conservative ekseni zayıflıyor; ancak İskoçya’da bu zayıflama SNP’nin kurumsal üstünlüğünü güçlendirirken, Galler’de Labour sonrası dönemin koalisyon ve azınlık hükümeti pazarlıklarına dayanan daha parçalı bir sisteme dönüşmesi muhtemel görünüyor (Institute for Government, More in Common).

Seçim kapsamı ve kurumsal çerçeve

7 Mayıs 2026’da İskoçya’da seçmenler 129 üyeli İskoç Parlamentosu’nu seçecek; parlamentoda 73 dar bölge MSP’si ve 8 bölgeden gelen toplam 56 liste MSP’si bulunuyor (Scottish Parliament). Her İskoç seçmen iki oy kullanacak: biri kendi constituency MSP’si için adaylara, diğeri ise bölgesel listede partiye veya bağımsız adaya verilecek (Scottish Parliament). İskoç Parlamentosu 9 Nisan 2026’da dissolution dönemine girmiş; bu dönem kampanya sürecini, komite faaliyetlerinin kapanmasını ve seçime kadar normal parlamento işlerinin durmasını beraberinde getirmiştir (Scottish Parliament).

Galler’de Senedd seçimi de 7 Mayıs 2026’da yapılacak ve Senedd 8 Nisan 2026’da bir dakika geçe feshedilerek resmi pre-election period başlamış olacak (Welsh Government). 2026 seçimi Galler için kurumsal açıdan daha dönüştürücü nitelikte çünkü Senedd Cymru (Members and Elections) Act sonrası Senedd 96 üyeye çıkarılıyor, kapalı liste nispi temsil sistemi uygulanıyor ve 16 seçim çevresinin her biri 6 üye çıkarıyor (Welsh Government). Reform ayrıca Senedd seçimlerini 2026’dan itibaren dört yıllık periyoda döndürüyor ve adaylar ile Senedd üyeleri için Galler’de ikamet şartı getiriyor (Welsh Government).

İngiltere’de aynı gün 134 yerel yönetimde 4.851 council seat için seçim yapılacak ve bu durum sonuçları sadece yerel hizmetler değil, ulusal hükümet performansı açısından da test hâline getirecek (Institute for Government). Seçimler öncesindeki UK-wide atmosfer Labour hükümeti için zorlu: YouGov Nisan 2026 ölçümünde Britanyalıların yalnızca yüzde 15’i hükümetin sicilini onaylarken yüzde 68’i onaylamıyor ve ekonomi ile göç en yüksek öncelikli meseleler olarak öne çıkıyor (YouGov).

Seçmen uygulamaları açısından İskoçya ve Galler, İngiltere’deki bazı seçimlerden ayrışıyor. Electoral Commission’a göre seçmenler Scottish Parliament seçimlerinde ve Senedd seçimlerinde sandıkta fotoğraflı kimlik göstermek zorunda değil; bu fark özellikle İngiltere yerel seçimleriyle aynı gün oy kullanılacağı için seçmen bilgilendirmesinde önem taşıyor (Electoral Commission).

İskoçya: SNP üstünlüğü, Reform kırılması ve çoğunluk sorusu

Seçim sistemi ve çoğunluk matematiği

İskoçya’daki Additional Member System, dar bölge yarışları ile bölgesel liste telafi mekanizmasını birlikte kullanıyor; bu nedenle tek bir parti constituency yarışlarında çok güçlü performans gösterirse toplam sandalye sayısı oy oranına göre orantısız biçimde yükselebiliyor (Scottish Parliament). Bu mekanizma 2026’da SNP açısından kritik çünkü YouGov modeli SNP’nin 73 constituency seat’in 66’sını kazanabileceğini, ancak bölgesel listeden sadece 1 sandalye alabileceğini öngörüyor (YouGov Holyrood MRP). İskoçya’da tek başına çoğunluk için 65 sandalye gerekir ve SNP’nin 67 sandalye merkez tahmini John Swinney’e hem hükümet kurma hem de bağımsızlık referandumu talebini siyasi olarak yenileme alanı açar (YouGov Holyrood MRP, Institute for Government).

Fakat tekil MRP modeline fazla ağırlık vermek risklidir. John Curtice’in BBC analizine göre anket ortalamaları SNP’nin constituency oyunda yaklaşık yüzde 35, bölgesel listede yaklaşık yüzde 29 seviyesinde olduğunu gösteriyor; bu oranlar SNP’yi açık ara birinci yaparken 2021’deki yüzde 48 constituency ve yüzde 40 liste performansından belirgin düşüş anlamına geliyor (BBC News). Aynı analiz, YouGov ve Electoral Calculus modellerinin SNP’yi 67 sandalyeye kadar çıkarabildiğini, More in Common modelinin ise SNP’yi 56 sandalyeye kadar indirebildiğini belirtiyor; bu fark Highlands, Borders, North East, Edinburgh ve Glasgow gibi bölgelerdeki çok yakın yarışlardan kaynaklanıyor (BBC News).

Parti dinamikleri

SNP 2026’ya hâlâ sistemin merkez partisi olarak giriyor, fakat seçmen memnuniyeti güçlü değil. YouGov’un İskoçya siyasi nabız çalışmasında İskoç hükümetinin sicilini onaylayanların oranı yüzde 27’de kalırken yüzde 58’i onaylamıyor; buna rağmen UK hükümeti için onay oranı İskoçya’da yüzde 9’a kadar düştüğü için SNP, düşük memnuniyete rağmen görece daha az cezalandırılan iktidar konumunda kalıyor (YouGov Scotland snapshot). SNP manifestosu kamu hizmetleri, yaşam maliyeti ve bağımsızlık hattını birleştiriyor; BBC özetine göre parti NHS bekleme listeleri için yılda 200 milyon sterlin, 10 milyar sterlinlik sağlık sermaye harcaması, temel gıda ürünlerine fiyat sınırı, 2 sterlinlik tek yön otobüs ücreti tavanı, genişletilmiş çocuk bakımı ve 2045 net-sıfır hedefini savunuyor (BBC News).

Reform UK’nin İskoçya’daki yükselişi bu seçimin en dikkat çekici kırılmasıdır. YouGov MRP modeli Reform UK’yi yüzde 19 constituency ve yüzde 19 liste oyuyla 20 MSP’ye çıkarıyor; bu, 2021’de yüzde 0,2 düzeyinden gelen parti için Holyrood’da ilk gerçek kırılma anlamına geliyor (YouGov Holyrood MRP). Reform’un İskoçya manifestosu vergi sadeleştirme, Land and Buildings Transaction Tax ve business rates yerine yıllık property tax, NHS bekleme listelerini azaltma, yerel connection kuralının konut başvurularında geri getirilmesi ve teknik eğitim vurgusu içeriyor; BBC analizi birçok başlıkta uygulama ayrıntısının belirsiz olduğunu not ediyor (BBC News).

Labour için İskoçya resmi karmaşık bir gerileme tablosudur. 2024 Westminster seçimlerinde İskoçya’da Labour’ın yükselişi, 2026 Holyrood yarışında kalıcı bir momentum yaratmamış görünüyor; YouGov MRP modeli Labour’ı yüzde 18 constituency ve yüzde 15 liste oyuyla 15 sandalyeye, üstelik sıfır constituency seat’e indiriyor (YouGov Holyrood MRP). Scottish Labour manifestosu NHS bekleme süreleri, 48 saat içinde GP randevusu, sosyal bakım ücretleri, ekonomik büyüme, nükleer dâhil temiz enerji ve 125.000 yeni ev hedefi gibi pratik hizmet başlıklarına odaklanıyor; BBC analizi bu gündemin finansman ve işgücü arzı açısından açıklıklar taşıdığına dikkat çekiyor (BBC News).

Conservatives ise İskoçya’da en sert erime risklerinden biriyle karşı karşıya. YouGov MRP modeli Conservatives’ı yüzde 8 oyla 7-8 sandalye bandına indiriyor ve bunun İskoçya’da parti için tarihî düşük seviye olabileceğini belirtiyor (YouGov Holyrood MRP). Scottish Conservatives manifestosu suç ve cezada sertleşme, otomatik erken tahliyeye son, GP’ye 48 saat içinde erişim, Curriculum for Excellence’ın kaldırılması, yerel yönetimlerin bütçe payının güvenceye alınması, Adult Disability Payment reformu ve 2045 net-sıfır hedefinin kaldırılması gibi sağ-muhafazakâr bir paket sunuyor (BBC News).

Greens ve Liberal Democrats küçük ama sistem açısından kritik aktörlerdir. YouGov modeli Scottish Greens’i 11 sandalyeye çıkararak rekor sonuç öngörüyor ve Glasgow ile Edinburgh çevresinde liste oylarının yüzde 20-21 bandına ulaşabildiğini belirtiyor (YouGov Holyrood MRP). Liberal Democrats ise özellikle Highlands and Islands ve bazı constituency yarışlarında güçlü kalarak 9 sandalye merkez tahminine ulaşıyor; bu performans SNP’nin tek başına çoğunluğa ulaşıp ulaşmayacağı konusunda belirleyici olabilir (YouGov Holyrood MRP).

Seçmen gündemleri ve stratejik yorum

İskoçya’da seçim yalnızca bağımsızlık referandumu üzerinden okunmamalıdır. YouGov’a göre İskoçya’da en önemli meseleler ekonomi yüzde 55, sağlık yüzde 45, göç yüzde 33, eğitim ve konut yüzde 20 olarak sıralanıyor; “Scotland becomes independent” başlığı yüzde 14 ile daha düşük bir doğrudan öncelik olarak görünüyor (YouGov Scotland snapshot). Bu tablo bağımsızlık ekseninin hâlâ parti kimliklerini şekillendirdiğini, fakat seçmenin kampanya gündemini daha çok kamu hizmetleri, yaşam maliyeti ve ekonomi üzerinden değerlendirdiğini gösterir.

Ekonomik arka plan da SNP için hem savunma hem saldırı alanıdır. Economics Observatory analizine göre İskoçya, düşük büyüme, yaşlanan nüfus, sosyal güvenlik harcamaları, sağlık ve sosyal bakım baskıları, reel gelir artışında 2008 sonrası yavaşlama ve tight fiscal constraints ile karşı karşıya; day-to-day kamu hizmeti fonlamasının reel olarak yıllık yalnızca yüzde 1’in biraz üzerinde artması bekleniyor (Economics Observatory). Aynı analiz, bağımsızlık konusunda kamuoyunun yaklaşık 50:50 civarında dengeli kaldığını, fakat Savanta/BBC verisinde yalnızca yüzde 13’ün bu konuyu ilk üç mesele arasına koyduğunu aktarıyor (Economics Observatory).

İskoçya için üç ana senaryo öne çıkıyor:

Galler: Labour sonrası düzen, Plaid-Reform yarışı ve yeni sistemin etkisi

Yeni Senedd sistemi neden belirleyici?

Galler’de 2026 seçimi, sadece hükümet değişimi ihtimali nedeniyle değil, yeni seçim sistemi nedeniyle de tarihîdir. Senedd 96 üyeye çıkarılmış, 16 büyük seçim çevresinden 6’şar üye seçilecek biçimde kapalı liste nispi temsil sistemine geçilmiş ve adayların isimleri oy pusulasında görünse de seçmenler esas olarak parti listesine oy verecek şekilde sistem değiştirilmiştir (Welsh Government). Bu model, eski karışık üyeli 60 sandalyeli yapıdan daha orantılı bir sonuç üretmeyi hedefliyor; ancak YouGov’un final MRP analizi, D’Hondt tahsisinde bazı son sandalyelerin yüzde puanının kesirleriyle değişebileceğini ve bu yüzden sandalye aralıklarının geniş olduğunu vurguluyor (YouGov final Senedd MRP).

Final YouGov MRP modeline göre Plaid Cymru 43, Reform UK 34, Labour 12, Conservatives 4, Liberal Democrats 1 ve Greens 2 sandalye alıyor; Plaid’in sandalye aralığı 36-48, Reform’un sandalye aralığı 31-41 olarak veriliyor (YouGov final Senedd MRP). Bu aralıklar, Galler’deki temel belirsizliğin “Plaid mi Reform mu birinci olur”dan çok “Plaid kaç sandalye ile Labour desteğine ihtiyaç duyar” ve “küçük partiler 5 üyelik grup eşiğine ulaşabilir mi” sorularında yoğunlaştığını gösterir.

Plaid Cymru’nun hükümet kapısı

Plaid Cymru seçim öncesi en avantajlı pozisyonda görünüyor. YouGov’un final modeli Plaid’i yüzde 33 oyla birinci ve 43 sandalye ile çoğunluğun 6 sandalye gerisinde gösteriyor; ayrıca Plaid-Labour kombinasyonunun 49 sandalye eşiğini simülasyonların yüzde 89’unda geçtiğini belirtiyor (YouGov final Senedd MRP). Bu, Rhun ap Iorwerth’in Galler’in ilk Plaid Cymru First Minister’ı olma ihtimalini gerçekçi hâle getiriyor.

Plaid manifestosu bağımsızlık konusunu stratejik fakat kontrollü biçimde ele alıyor. BBC analizine göre parti ilk döneminde bağımsızlık referandumu önermiyor; bunun yerine policing powers gibi alanları inceleyecek “national commission for Wales” kurmayı ve daha sonraki bir White Paper için temel oluşturmayı planlıyor (BBC News). Sağlıkta Plaid, Betsi Cadwaladr University Health Board için reform seçeneklerini değerlendirmeyi, iki yıllık beklemeleri ilk yılda ortadan kaldırmayı ve bekleme sürelerini dönem sonuna kadar pandemi öncesi seviyelere çekmeyi vaat ediyor (BBC News).

Reform UK’nin Galler’deki ani yükselişi

Reform UK Galler’de 2026 seçiminin ikinci büyük hikâyesidir. YouGov final MRP modelinde Reform yüzde 29 oy ve 34 sandalye ile ikinci; 2021’de notional yeni sistem altında sıfır sandalye ve yaklaşık yüzde 1 oy seviyesinden bu noktaya gelmesi Galler siyasetinde radikal bir sağ-popülist kırılma anlamına geliyor (YouGov final Senedd MRP). Ancak aynı model Reform-Conservative sağ çoğunluğun yalnızca yüzde 1 simülasyonda gerçekleştiğini, bu nedenle Reform’un birinci olsa bile hükümet kurma yolunun sınırlı olduğunu gösteriyor (YouGov final Senedd MRP).

Reform Wales manifestosu sosyal konutta uzun süreli Welsh residency önceliği, 20 mph hız sınırının kaldırılması, “Nation of Sanctuary” yaklaşımının sonlandırılması, NHS’nin ücretsiz kalacağı vurgusuyla bekleme listelerinin azaltılması, income tax oranlarında 1 penny indirim ve business rates reformu gibi başlıklara yaslanıyor (BBC News). BBC analizi, vergi indiriminin yüz milyonlarca sterlinlik bütçe maliyeti doğuracağını ve funding açıklamalarının belirsiz kaldığını belirtiyor; bu da Reform’un kampanya enerjisinin hükümet etme fizibilitesinden daha güçlü olduğunu düşündürüyor (BBC News).

Labour’ın tarihî düşüşü

Welsh Labour 1999’dan beri Senedd’in ana iktidar partisi ve daha geniş tarihsel düzlemde Galler’de bir yüzyılı aşan siyasal hâkimiyetin taşıyıcısıydı. YouGov final MRP modeli Labour’ı yüzde 12 oy, 12 sandalye ve hiçbir Senedd seçim çevresinde birinci olamama senaryosu ile gösteriyor; model ayrıca Labour’ın dört çevrede sıfır sandalye alabileceğini ve First Minister Eluned Morgan’ın Ceredigion Penfro’da koltuğunu kaybetme riski taşıdığını belirtiyor (YouGov final Senedd MRP). More in Common final MRP modeli de Plaid ve Reform’u 34’er sandalyede eşit gösterirken Labour’ı 14 sandalyeye indiriyor ve Plaid-Labour koalisyonunun bir sandalye eksik kalabileceğini ileri sürüyor (More in Common).

Labour’ın mesajı “istikrar” üzerine kurulu. BBC analizine göre Welsh Labour manifestosu 4 milyar sterlinlik “Hospitals of the Future Fund”, yeni ve yenilenen hastaneler, 48 saat içinde acil primary care, çocuk bakımının 9 aylık çocuklara doğru aşamalı genişletilmesi, otobüs ücretlerinde indirim ve income tax artırmama taahhüdü içeriyor (BBC News). Bu vaatler, iktidar sürekliliği ve kamu hizmeti yatırımı dili kuruyor; ancak seçmen davranışı Labour’ı artık değişim partisi değil, performansından sorumlu incumbent parti olarak cezalandırıyor.

Galler’de temel politika dosyaları

Galler’de seçmen gündemi sağlık, yaşam maliyeti ve kamu hizmeti kapasitesi etrafında yoğunlaşıyor. Nuffield Trust’a göre NHS seçmenler için yaşam maliyetinin ardından ikinci en önemli mesele ve sağlık-sosyal bakım mevcut Welsh budget’ın mutlak çoğunluğunu oluşturuyor (Nuffield Trust). Aynı analiz, Galler’de planlı bakım ve A&E beklemelerinin kamuoyu açısından büyük sorun olduğunu, waiting list oranlarının İngiltere’den yüzde 66 daha yüksek olduğunu ve Galler’de 100.000 kişi başına GP sayısının UK ülkeleri içinde en düşük düzeyde bulunduğunu belirtiyor (Nuffield Trust).

Ekonomi dosyası da hükümet kuracak parti için sınırlayıcıdır. Economics Observatory’ye göre Welsh government day-to-day spending’in gelecek Senedd döneminde reel olarak yıllık ortalama yalnızca yüzde 0,7 artması bekleniyor; NHS harcamaları tarihsel eğilimlere yakın yüzde 3,6 reel artarsa NHS dışı harcamalar reel olarak sıkışacaktır (Economics Observatory). Aynı kaynak, partilerin sağlık, çocuk bakımı, ulaşım, eğitim, sosyal bakım ve vergi vaatlerinin çoğunun ayrıntılı maliyetlendirilmediğini ve bu nedenle seçim sonrası bütçe pazarlıklarının sertleşebileceğini vurguluyor (Economics Observatory).

Galler için üç ana senaryo öne çıkıyor:

İskoçya ve Galler karşılaştırması

İskoçya’da seçim ana ekseni “dominant nationalist incumbent yeniden çoğunluk alabilir mi” sorusudur; Galler’de ise “Labour sonrası ilk hükümet düzeni nasıl kurulacak” sorusu belirleyicidir. İskoçya’da SNP’nin devlet yönetimi performansı tartışmalı olsa da parti sistemi hâlâ SNP merkezli çalışıyor; Galler’de Labour’ın incumbent avantajı çökmüş ve Plaid-Reform iki kutupluluğu yeni Senedd sisteminin üzerinde yükselmiştir (YouGov Holyrood MRP, YouGov final Senedd MRP).

Bağımsızlık ve devolution meseleleri iki ülkede farklı yoğunlukta çalışıyor. İskoçya’da SNP çoğunluğu halinde bağımsızlık referandumu talebi doğrudan Westminster-Holyrood çatışmasına dönüşebilir; ancak seçmenin ilk öncelikleri ekonomi, sağlık ve göç gibi hizmet/performans alanlarıdır (YouGov Scotland snapshot). Galler’de Plaid bağımsızlığı daha uzun vadeli kurumsal hazırlık diliyle işlerken, hükümet kurma ihtimali daha çok NHS, çocuk yoksulluğu, eğitim, konut ve bütçe gerçekliğiyle sınanacaktır (BBC News, Economics Observatory).

Reform UK iki ülkede de aynı anda yükseliyor, fakat işlevi farklıdır. İskoçya’da Reform’un ikinci parti olması unionist sağın liderliğini Conservatives’tan devralma anlamına gelebilir; Galler’de Reform çok daha büyük bir oy-sandalye sıçramasıyla Labour sonrası düzende ana muhalefet veya birinci parti adayı olabilir (YouGov Holyrood MRP, YouGov final Senedd MRP). Reform’un hükümet etme kapasitesi ise özellikle Galler’de sınırlı görünüyor çünkü Plaid-Labour/Green aritmetiği sağ bloktan daha uygulanabilir duruyor (YouGov final Senedd MRP).

Labour açısından en kritik fark, İskoçya’daki hayal kırıklığının Westminster sonrası momentum kaybı, Galler’deki düşüşün ise tarihî iktidar kaybı olmasıdır. İskoçya’da Labour 2024 genel seçim başarısını Holyrood’a taşıyamazsa UK Labour hükümetinin İskoçya’da hâlâ sınırlı çekim gücü olduğu ortaya çıkacaktır (BBC News). Galler’de Labour üçüncü partiye düşer ve Plaid liderliğinde bir hükümete dışarıdan veya içeriden destek vermek zorunda kalırsa, UK Labour için “kendi kalelerinde değişim” anlatısı çok daha ağır bir sembolik kayıp yaratacaktır (YouGov final Senedd MRP).

Westminster ve 2029 genel seçimi açısından etkiler

7 Mayıs sonuçları Keir Starmer hükümeti için ara sınav niteliği taşıyor. YouGov’a göre Britanya genelinde hükümetin onay oranı yüzde 15, onaylamama oranı yüzde 68 ve ekonomi ile göç en yüksek öncelikli meseleler olarak öne çıkıyor; bu nedenle yerel ve devolved seçimlerde Labour kayıpları Westminster’da hükümet disiplini, kabine stratejisi ve 2029 genel seçim hazırlıkları üzerinde baskı yaratacaktır (YouGov).

İskoçya’da SNP çoğunluğu Westminster için anayasal gündemi canlandırır. Institute for Government, SNP’nin olası outright majority sonucunu bağımsızlık referandumu mandası olarak kullanacağını belirtiyor; Westminster’ın bunu reddetmesi hâlinde gerilim 2027-2029 döneminde devolution ilişkilerinin merkezine yerleşebilir (Institute for Government). SNP çoğunluk alamaz ama en büyük parti kalırsa Westminster açısından tehdit daha yönetilebilir, fakat İskoçya’da Labour’ın zayıflığı UK Labour’ın 2029’da İskoç sandalye stratejisini zorlaştırır (BBC News).

Galler’de Plaid liderliğinde hükümet, Westminster için daha ince bir baskı üretir. Plaid bağımsızlık referandumu yerine Galler’in yetkileri, finansman formülü, policing powers, rail devolution ve Crown Estate gibi alanlarda aşamalı devolution talebi geliştirebilir; bu talepler Labour hükümetini hem Galler’de hem de İngiltere’de “fazla taviz” eleştirilerine açık hâle getirebilir (BBC News, Friends of the Earth Cymru). Reform’un Galler ve İskoçya’da çıkışı ise Westminster seçimlerine giden yolda göç, kamu harcaması, net-sıfır ve “yerli öncelik” söylemlerinin merkez sağ ve Labour üzerindeki baskısını artıracaktır (BBC News, BBC News).

Sonuç ve izlenmesi gereken göstergeler

İskoçya’da en önemli gösterge SNP’nin sandalye sayısıdır. 65 ve üzeri sandalye, bağımsızlık referandumu iddiasını keskinleştirir; 60-64 bandı SNP’nin beşinci dönemini korur ama Swinney’i Greens veya konu bazlı desteklere bağımlı kılar; 56-59 bandı ise SNP’nin açık birinci kalmasına rağmen siyasi otoritesinin zayıfladığı bir tablo doğurur (YouGov Holyrood MRP, BBC News). İkinci gösterge Reform’un Labour ve Conservatives karşısındaki sıralamasıdır; Reform ikinci parti olursa Holyrood muhalefeti ve unionist siyaset yeniden şekillenir (YouGov Holyrood MRP).

Galler’de en önemli gösterge Plaid Cymru’nun 43 sandalye merkez tahminine ne kadar yaklaşacağıdır. Plaid 40 üstü sandalyede kalırsa First Minister pozisyonu için açık favori olur; 36-39 bandına düşerse Reform’un “kazanan değişim partisi” iddiası güçlenir ve Labour/Green/Lib Dem sandalye dağılımı hükümet aritmetiğini belirler (YouGov final Senedd MRP). Labour’ın 12-14 sandalye bandına düşmesi, Galler’de yalnızca hükümet değişimi değil, devolution döneminin parti sistemi değişimi anlamına gelir (YouGov final Senedd MRP, More in Common).

Genel değerlendirme olarak 7 Mayıs 2026 seçimleri, Birleşik Krallık’ta “çok uluslu parti sistemi”nin artık tek bir Labour-Conservative rekabetiyle açıklanamayacağını gösterecek bir eşik olabilir. İskoçya’da SNP’nin kurumsal hâkimiyeti Reform’un sağ-popülist çıkışıyla, Galler’de Plaid’in yükselişi Reform’un karşı dalgasıyla ve İngiltere’de yerel seçimler Labour hükümetine duyulan memnuniyetsizlikle birlikte okunmalıdır (Institute for Government, YouGov). Seçim sonrası gerçek kırılma yalnızca kimlerin kaç sandalye aldığı değil, Edinburgh ve Cardiff’te kurulacak hükümetlerin Westminster ile hangi pazarlık ve çatışma eksenlerini açacağı olacaktır.

*Bu rapor yazısı perplexity.ai tarafından yapılmış olup görseller notebookLLM ile yaptırılmıştır.